Stroje alternatywne cz.2

(tekst ten został opublikowany w Gitarzyście 04/2009)

Dzisiaj opowiem wam o stroju DADGAD, którego korzenie sięgają muzyki celtyckiej. Obecnie jest on stosowany w wielu rozmaitych gatunkach muzyki takich jak country, rock czy folk. Nie do końca wiadomo kto pierwszy wpadł na pomysł, aby w ten sposób nastroić gitarę. Na pewno jednym z pierwszych był brytyjski gitarzysta specjalizujący się w muzyce folkowej – Davey Graham. Szukając inspiracji warto zerknąć na takie sławy jak Pierre Bensusan, Eric Roche, Laurence Juber czy Jimmy Page. Ten ostatni często posługiwał się tym ciekawym strojem grając z zespołem Yardbirds na początku lat 70tych. Lata później powstała nawet specjalna wersja utworu „Kashmir" w oparciu o DADGAD. Strój ten jest intensywnie wykorzystywany szczególnie w akustycznym graniu i został szeroko opisany w podręcznikach do nauki gry.

Przejdźmy do kwestii praktycznej. W jaki sposób nastroić intrument? Proponuje zrobić to w następujący sposób. Przestrajamy strunę basową E o cały ton w dół do dźwięku D. Następnie porównujemy ze sobą naszą prestrojoną strunę D z wiolinową E i przestrajamy tą ostatnią do dżwięku D. Teraz wykonujemy ostatni ruch czyli przestrajamy strunę B do A. Czeka na nas tutaj mała pułapka. Struna B jest bardzo wrażliwa na przestrajanie i może się rozstrajać. Dajcie jej trochę czasu, aby doszła do siebie i koniecznie kilka razy sprawdźcie czy instrument stroi perfektyjnie. Jest to szczególnie ważne w sytuacji koncertowej. Nie ma nic gorszego dla publiczności niż rozstrojona gitara. Powrót do standardowego stroju (EADGBE) również może być kłopotliwy. Optymalnym rozwiązaniem jest posiadanie drugiego istrumentu specjalnie do tego stroju. Ćwiczenie, które dzisiaj przygotowałem to fragment kultowego utworu „While My Guitar Gently Weeps" G.Harrisona. Układając wersję w DADGAD inspirowałem się wykonaniem Laurence Jubera. A więc do dzieła!

Odtwarzacz

W ćwiczeniu ważną rolę odgrywają puste struny, ze względu na ich ciekawe współbrzmienie. Zaczynamy od dwudźwięku na który składają się puste struny A oraz B. Gramy je kciukiem oraz palcem środkowym prawej ręki. Slide z 2 na 3 próg (1 takt) wykonujemy palcem wskazującym lewej ręki. W ten sposób wygodniej będzie przejść do następnego dwudźwięku (5 próg na strunie basowej E oraz pusta struna B). Dźwięki w basie (5, 4, a potem 3 próg) zagramy palcem środkowym lewej ręki. Akord w takcie 5 kształtem przypomina dobrze znany wszystkich D-dur. Jego brzmienie jest oczywiście zupełnie inne. W celu urozmaicenia i wzbogacenia utworu bardzo często wykonuję pewien prosty zabieg. Po raz pierwszy pojawia się on właśnie w tym takcie (ostatni dźwięk). Przechodząc do kolejnych akordów bardzo szybko uderzam pustą strunę basową E przy użyciu kciuka (czasem będzie to struna A). Opalcowanie akordu w takcie 6 wygląda podobnie jak wcześniej czyli palec środkowy ląduje na 5 progu struny basowej E. W kolejnym takcie wykonujemy jedyny hammer-on w dzisiejszym przykładzie. Gramy go na tle wybrzmiewającej pustej struny E. Najprościej jest użyć do tego palców wskazującego i serdecznego lewej ręki. W tym miejsciu zwracam uwagę na 4 próg struny D. Dźwięk grany w tym miejscu zaraz po hammer-on powinien wybrzmiewać i tworzyć tło dla dźwięków następnych. Dzięki temu wykorzystujemy siłę strojów alternatywnych, czyli eksponujemy piękno pustych strun w połączeniu z dźwiękami wydobywanymi poprzez przyciskanie progów. W końcówce taktu pojawia się pusta struna E o której pisałem wcześniej. Kolejny akord łapiemy w sposób typowy dla stylu fingerstyle czyli przy użyciu kciuka lewej ręki na gryfie. W tym miejscu pierwsza część ćwiczenia zapętla się i powtarzamy motyw z drobnymi zmianami. W 10 takcie zamiast pustej struny B pojawia się pusta struna wiolinowa E. Takt 13 to alternatywa dla naszego „D-dur", który graliśmy wcześniej. Możecie to zrobić na kilka sposób, a to co wybierzecie zostawiam już waszej wyobraźni. Pierwszy to zagranie dźwięków kolejno po sobie w normalny sposób (5, 3 próg oraz pusta struna B), czyli tak jak w zapisie nutowym/tabulaturze. W nagraniu na płycie CD wykonałem półtonowe podciągniecie na 5 progu. Jeśli wybierzecie taką opcję pamiętajcie o użyciu odpowiedniej siły do tego bendu. Struna B przestrojona do A jest luźna, a więc bardziej podatna na wygięcie. Opcja trzecia to szybki slide z 5 na 6 próg oraz powrót do 5 progu. W taktach 15 i 16 pojawiają się akordy poprzedzające refren. Ostatni z nich znowu możemy zagrać techniką zapożyczoną z fingerstyle, czyli złapać bas kciukiem lewej ręki.

Teraz czas na najciekawszą część utworu czyli refren. Rozpoczyna się on akordem A, który najkorzystniej jest złapać poprzeczką barre, używając do tego palca wskazującego lewej ręki (2 próg na strunie D, G oraz B). Dokładamy także mały palec na 4 próg struny B. Taki chwyt ułatwi nam złapanie następnego akordu. Przemieszczamy się w górę gryfu. Mały palec ląduje na 11 progu struny B. Możemy także wykonać tutaj slide. Następnie palec wskazujący łapie 11 próg na strunie basowej E, a resztę akordu trzymamy palcami serdecznym i wskazującym. Akord z taktu 18 jest lustrzanym odbiciem tego z poprzedniego taktu. Opalcowanie wygląda tak samo, przenosimy się tylko w okolice 4 progu. Mały palec lewej ręki odpowiedzialny jest za 4 próg na strunie B. Teraz czas czas na kolejny akord i największą poprzeczkę barre w dzisiejszym przykładzie. Palcem wskazującym obejmujemy 4 próg na strunach A, D, G, B oraz E. Palec środkowy łapie 6 próg na strunie D, a mały ląduje na 7 progu struny B. W tym momencie przesuwamy się w lewo gryfu na 2 próg. Ponownie poprzeczka barre z palcem wskazującym. Pierwsza część refrenu kończy się dwoma akordami, gdzie bas możemy złapać kciukiem lewej ręki. W 23 takcie pomocny będzie palec wskazujący, który może złapać poprzeczke barre na 2 progu strun D, G oraz B. W ten oto sposób mamy już prawie cały refren. Motyw się powtarza, a zmiana następuje dopiero przy 31 takcie. Refren kończy się serią pojedynczych dźwięków na strunie basowej E. Aby zabrzmiały one ładnie, najlepiej złapać je palcem wskazującym lewej ręki i wykonać lekkie, szlachetne wibrato. W nagraniu dołączonym na płycie CD po refrenie powtórzyłem ponownie intro. Jeśli macie ochotę, możecie zagrać je w taki sam sposób. Gratulacje, właśnie opanowaliście jeden z piękniejszych gitarowych utworów!

Mam nadzieję, że DADGAD będzie dla was dobrą inspiracją do pisania własnej muzyki. Na pierwszy rzut oka stroje alternatywne mogą trochę przerażać, jednak nie taki diabeł straszny jak go malują. Zachęcam do eksperymentowania i szukania własnych strojów oraz brzmień.

autor tekstu: Piotr Słapa